Traktör lastik ölçüsü nasıl okunur?
480/70R38, 16.9-30 8PR, 14.9R28… Traktör lastiğinin yanağındaki yazıların anlamı.
- Son sayı her zaman jant çapıdır ve inç cinsindendir.
- R harfi radyal, tire işareti çapraz yapıyı gösterir.
- Radyal ölçüde ilk sayı milimetre genişlik, ikinci sayı yanak oranıdır.
- Yük indeksi ve hız sembolü ölçünün yanında ayrıca yazar.
Radyal (tubeless) ölçüler: 480/70R38
- 480 – lastik genişliği, milimetre.
- 70 – seri (yanak yüksekliğinin genişliğe oranı, %). 480'in %70'i ≈ 336 mm yanak.
- R – radyal (iç lastiksiz, tubeless).
- 38 – jant çapı, inç.
Yanında genellikle 141A8 gibi bir kod olur: 141 yük indeksi, A8 hız sembolüdür (40 km/s).
İç lastikli (çapraz) ölçüler: 16.9-30 8PR
- 16.9 – genişlik, inç.
- - – çapraz yapı (iç lastikli).
- 30 – jant çapı, inç.
- 8PR – kat sayısı (ply rating). Büyüdükçe taşıma kapasitesi ve basınç artar.
Karışık yazımlar: 14.9R28, 380/85R28
14.9R28 inç genişlikli bir radyal lastiktir; aynı jantta 380/85R28 ile hemen hemen aynı dış çaptadır. Tüm karşılıklar için tubeless–iç lastikli karşılıkları tablosuna bak.
Ön lastikler: 7.50-16, 11.2-24
Aynı mantık geçerlidir: 7.50 inç genişlik, 16 inç jant. 4x4 traktörde önü değiştirirken arka ile oran bozulmamalı, bkz. 4x4 ön-arka oranı.
Eski tip yazımlar: 12.4/11-28, 13.6/12-38
Bazı eski traktörlerde ölçü iki genişlikle yazılır: 12.4/11-28 gibi. Buradaki 12.4 yeni, 11 eski adlandırmadır; ikisi de aynı lastiği anlatır, 28 yine jant çapıdır. Lastikçiye sorarken genelde ilk sayı (12.4-28) kullanılır.
Jant çapı neden en önemli sayı?
Genişlik ve yanak yüksekliği değişebilir, ama lastik ancak aynı çaptaki janta takılır. 16.9-30 lastik 28 inç janta takılmaz. Bu yüzden ölçü okurken önce son sayıya, yani jant çapına bak. Farklı ölçüye geçmek istiyorsan önce jantın aynı kalıp kalmayacağını düşün.
Dış çap ve dönme çevresi
Ölçüden lastiğin dış çapı yaklaşık hesaplanabilir, ama aynı ölçüdeki lastikler markadan markaya birkaç santim farklı olabilir. Sitedeki dış çap değerleri lastik üreticilerinin kataloglarından alınır; katalogda olmayan ölçüler hesaplanır ve yanında ≈ işareti bulunur. Bu değerler özellikle 4x4 traktörde ön–arka uyumunu kontrol ederken önemlidir.
Ölçünü bulamıyorsan
Traktörünün marka ve modelini ana sayfadan seçerek fabrikanın verdiği lastik çiftlerini görebilirsin. Yanağın işaretlerinin geri kalanını lastik yanağındaki işaretler yazısında anlattık.
Emin değilsen mevcut lastiğin yanağındaki yazının fotoğrafını çek; lastikçi ondan kesin ölçüyü söyler.
Ölçüyü okurken yapılan yaygın hatalar
- Genişliği jant çapıyla karıştırmak: 16.9-30 ölçüsünde 16.9 genişliktir, 30 ise jant çapıdır. Lastikçiye “30'luk lastik” derken jant çapını söylemiş olursun.
- Seri numarasını unutmak: 480/70R38 ile 480/80R38 aynı genişlikte ama farklı yanak yüksekliğindedir; dış çapları farklıdır ve birbirinin yerine rastgele takılmaz.
- Sadece ölçüye bakıp yük kodunu atlamak: Aynı ölçüde farklı yük indeksli lastikler vardır. Yük ve basınç tablosu için lastik üreticisinin kataloğuna bak.
Ölçüyü nereden bulurum?
En kolay yol mevcut lastiğin yanağına bakmaktır. Yazı silinmişse traktörün kullanım kılavuzunda ya da üreticinin teknik broşüründe fabrika ölçüleri yer alır. Tractor-Size'da modelini aratarak fabrika ölçülerini ve kaynağını görebilirsin.
Ölçüyü not alırken pratik ipuçları
Lastikçiye gitmeden önce ölçüyü yanaktan olduğu gibi, harf ve işaretleriyle birlikte not al. “R” harfini, tireyi ya da eğik çizgiyi atlamak yanlış lastik getirilmesine yol açabilir. Ölçünün yanındaki yük indeksi ve hız sembolünü de yaz. 4x4 traktörde hem ön hem arka lastiğin ölçüsünü ayrı ayrı kaydet; ikisi birlikte bir çift oluşturur ve oranları önemlidir. Mümkünse yanağın fotoğrafını çek; fotoğrafta üretici adı ve desen bilgisi de görüneceği için lastikçi doğru ürünü daha kolay bulur. Ölçü sana tanıdık gelmiyorsa sitedeki arama kutusuna yazarak hangi traktörlerde kullanıldığını ve eşdeğer ölçülerini görebilirsin. Bu sayede farklı bir ölçüye geçmeyi düşündüğünde de elinde karşılaştırma yapacak bir bilgi olur.
Sık sorulan sorular
Lastik ölçüsündeki son sayı neyi gösterir?
Son sayı jant çapıdır ve inç cinsindendir. Lastik yalnızca aynı çaptaki janta takılabilir; bu yüzden ölçü okurken önce bu sayıya bakmak gerekir.
480/70R38'deki 70 ne demek?
70 seri numarasıdır: yanak yüksekliğinin taban genişliğine oranını yüzde olarak verir. 480 mm genişlikte yanak yüksekliği bunun yaklaşık %70'idir.
14.9R28 ile 14.9-28 aynı lastik mi?
Genişlik ve jant çapı aynıdır ama yapı farklıdır: R radyal, tire çapraz yapıyı gösterir. Dış çapları yakın olsa da aynı aks üzerinde karıştırılmamalıdır.
Yanaktaki yazı okunmuyorsa ne yapmalıyım?
Traktörün kullanım kılavuzuna ya da üreticinin teknik föyüne bak. Sitede modelini arayarak fabrika ölçülerini ve kaynak bağlantısını görebilirsin.
Yayın: 2026-09-25 · Güncelleme: 2026-11-13
Rehberler
- Tubeless (radyal) ile iç lastikli traktör lastiği arasındaki fark
- 4x4 traktörde ön-arka lastik oranı neden önemli?
- Traktör lastik basıncı kaç olmalı?
- Traktör lastiğinin yanağındaki işaretler ne anlama gelir?
- Traktör römorku için lastik nasıl seçilir?
- Bahçe traktörüne dar lastik: sıra arası için doğru seçim
- Traktör lastiğinin ömrü nasıl uzatılır?
- Traktör lastiği ne zaman değiştirilmeli?
- Traktörde ağırlık ve sıvı balast: ne zaman, ne kadar?
- Radyal ve çapraz traktör lastiği farkı
- Traktör lastiği sırt desenleri: R-1, R-1W, R-2, R-3, R-4, F-2, I-1
- Jant genişliği ve lastik uyumu
- Traktör lastiği nasıl saklanır? Kışa hazırlık
- Traktör lastiği patlarsa ne yapılır?
- Traktör lastiğinde yük indeksi ve hız sembolü
- Lastiğin üretim tarihi nasıl anlaşılır? (DOT kodu)
- Traktör ön lastiği neden çabuk aşınır?
- Traktör iz genişliği nedir, nasıl ayarlanır?
- Traktör lastiği alırken nelere dikkat edilir?